In de jaren 30 en 40, toen het modernisme en functionalisme in opkomst was, legden de ontwerpers Alvar en Aino Aalto samen met Kaj Franck de basis voor het Finse designmerk Iitala, dat nu wereldberoemd is. Ze wilden vernieuwende, mooie en functionele gebruiksvoorwerpen maken voor iedereen. Geen geslepen kristal op tafel zoals toen gebruikelijk was, maar eenvoudig en modern glaswerk. In de ontwerpen die Iittala in de jaren 50 en 60 uitbracht kreeg deze visie duidelijk vorm en veroverde deze de designwereld. Hieronder lees je meer over de visie en werkwijze van Alvar en Aino Aalto
Mijn favoriete winkel om Scandinavisch design te kopen, is Nordic Nest. Daar hebben ze heel veel verschillende merken én elk weekend nieuwe aanbiedingen. Dat kan een hele fijne oplossing zijn als je een bepaald design item heel graag wilt hebben, maar wel wat prijzig vindt. Bekijk de website hier zelf maar eens en kijk of er iets voor jou bij zit.
Over Alvar Aalto
Alvar Aalto (1898-1976) is dankzij zijn meubels en woonaccessoires een van de grootste namen van Iittala. Maar hij was toch in de eerste plaats een architect en is verantwoordelijk voor veel moderne architectuur in Helsinki en wereldwijd, zoals universiteiten, concertzalen, musea, bibliotheken en woningen. Aalto’s meubel- en huishoudelijke ontwerpen vloeiden als het ware organisch voort uit zijn architectonische werk.
Aalto werd geboren in het Finse Kuortane en behaalde in 1921 zijn architectendiploma aan de Technische Hogeschool van Helsinki. Al snel nadat hij was afgestudeerd, begon Alvar Aalto zijn stempel op de designwereld te drukken. Zijn unieke esthetiek droeg bij aan de definitie van Fins design en aan de introductie ervan bij een wereldwijd publiek. Kenmerken van Aalto zijn:
- een harmonieuze relatie met de natuur
- de combinatie van functionalisme en schoonheid
- een opmerkelijke aandacht voor details
- een ingenieus gebruik van materialen
Aalto’s ontwerpen werden al snel internationaal tentoongesteld, onder andere in The Museum of Modern Art in New York.
Over Aino Aalto
In 1924 trouwde Alvar Aalto met collega-architecte Aino Marsio. Hiermee ontstond een levenslang partnerschap dat een indrukwekkende internationale design-erfenis voortbracht.
Aino Mandelin-Marsio werd geboren in Helsinki en behaalde in 1920 haar architectendiploma aan de Technische Hogeschool van Helsinki. In 1924 trad Aino in dienst bij het bureau van de beroemde Finse architect Alvar Aalto, met wie ze nog hetzelfde jaar trouwde. Het paar werkte tot aan Aino’s dood nauw samen aan verschillende projecten die een belangrijke stempel hebben gedrukt op het wereldwijde design.
Maar Aino staat ook onafhankelijk van haar man bekend om haar eigen individuele bijdragen die het moderne Finse design internationaal bekend hebben gemaakt. Ze ontwierp onder andere gebouwen, interieurs, meubels en textiel. In 1936 won ze met haar architectuurtentoonstellingen voor Artek op de Triënnale van Milaan de Grand Prix. In diezelfde wedstrijd won Aino ook de gouden medaille voor haar Aalto-glazen, die geïnspireerd waren op de cirkels die ontstaan als je steentjes in het water gooit. Het veelzijdige, stapelbare Aino Aalto-glaswerk is nog steeds een tijdloze klassieker voor Iittala.
Beide Aalto’s waren dus echte pioniers van het Finse design.
De Savoy-vaas
Natuur speelde een belangrijke rol in de ontwerpen van Alvar Aalto. Hij wilde het glas ‘bevrijden’ van zijn geometrische vorm en de vloeiende lijnen en bewegingen van de natuur meegeven (met behoud van de functionaliteit natuurlijk). Een goed voorbeeld hiervan zijn de vazen van Aalto: hun golvende ontwerp met vloeiende, bijna bewegende lijnen is gebaseerd op de Finse meren.
In 1936 ontwierp Aalto zijn inmiddels beroemde collectie mondgeblazen glasobjecten voor de glasontwerpwedstrijd van Karhula-Iittala. De collectie bestond uit een reeks vazen van verschillende afmetingen en modellen en zou later bekend komen te staan als de Alvar Aalto-collectie. De serie vazen veroorzaakte een internationale sensatie toen hij werd gepresenteerd op de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1937. Vergeleken met de gebruikelijke decoratieve objecten van die tijd waren de eenvoudige maar organische vormen een revolutionair statement. In de decennia die volgden, groeiden de stukken (vooral de vaas) uit tot internationale iconen van Fins design.
Alle vazen worden met de mond geblazen, zodat ze allemaal uniek zijn. Bij de productie zijn zeven verschillende vaklieden betrokken, die allemaal een jarenlange specialistische opleiding hebben gevolgd. Ze werken nauw samen met de designers. Al met al kost het maken van een vaas 30 uur, verdeeld in 12 stappen. Dat verklaart meteen waarom de producten van Iittala niet goedkoop zijn.
Jubileumcollectie
Om de 125ste verjaardag van Aalto te vieren, herintroduceerde Iittala in 2023 enkele van de originele vormen en kleuren uit de oorspronkelijke collectie. Daarnaast werden enkele nieuwe, op Aalto geïnspireerde interieurproducten gelanceerd. Voor de uitbreiding van de Alvar Aalto-collectie dook Iittala in het archief, en om precies te zijn in de schetsserie waarmee Aalto in 1936 de ontwerpwedstrijd won. Aalto’s product nr. 9754, een vaas, werd opnieuw geïntroduceerd in twee maten. De oorspronkelijke vorm van product nr. 9752, een schaal, werd opnieuw geïntroduceerd in een hoger formaat.
Aalto-glas van Aino & Alvar Aalto
Naast de Aalto-vazen en de schaal introduceerde Iittala bij het jubileum ook nog mondgeblazen glazen die zijn ontworpen door Alvar en Aino Aalto.
In 1933 werd Alvar Aalto door de glasfabriek Riihimäki uitgenodigd om deel te nemen aan een glasontwerpwedstrijd. Ondanks het feit dat alleen Alvar was uitgenodigd, deed zijn vrouw Aino, die ook architect was, samen met hem mee aan de wedstrijd. Ze wonnen de tweede prijs in de serie huishoudelijk glaswerk met de serie “244”, die het eenvoudige, functionele ontwerp heeft dat kenmerkend is voor Aino Aalto.
Andere woonaccessoires
Iittala introduceerde bij het jubileum ook enkele nieuwe woonaccessoires die de visie van de Aalto’s volgen: zoals dienbladen, een poster en een notitieboekje.
- De dienbladen zijn er in twee maten: 300×220 mm en 500×365 mm. Ze zijn gemaakt van glad eiken multiplex en hebben een tussenschot in de vorm van Aalto’s iconische golf.
- De poster (A4) en het zachte notitieboek (A5) van gerecycled papier zijn geïnspireerd door de landschappen en schetsen van Alvar Aalto.
De ontwerpen van Iittala zijn onder andere verkrijgbaar bij online woonwinkel Nordic Nest.
Deze blogpost kan affiliatelinks bevatten. Als jij via zo’n link iets koopt of boekt, krijg ik een kleine vergoeding. Dit gebeurt anoniem en kost jou niets extra’s. Samenwerkingen en affiliatelinks stellen mij in staat om deze website te onderhouden en jou van informatie te blijven voorzien. Meer hierover lees je in mijn disclaimer/privacyverklaring.
