Boek Spotify: financiële thriller over de Zweedse roots van het bedrijf

Geschreven door Sandra van Bijsterveld

Het voorwoord van het boek Spotify klinkt bijna als een bedreiging. “We weten, Daniel, dat je niet aan ons boek wilde meewerken. We weten dat je het verhaal van Spotify streng bewaakt. Daarom hebben we tientallen anderen gesproken die erbij zijn geweest. Verschillenden van hen stonden dicht bij je. Velen hadden hoge posten bij Spotify.” Met deze woorden had het boek Spotify – Hoe een kleine (Zweedse!) start-up een miljardenindustrie voor altijd veranderde wel meteen mijn aandacht. Wat zouden we allemaal over het bedrijf te weten komen?

Over de schrijvers

In datzelfde voorwoord geven de auteurs, de Zweedse onderzoeksjournalisten Sven Carlsson en Jonas Leijonhufvud, meteen toe dat ze niemand van de oprichters van Spotify hebben mogen interviewen voor het boek. Aan de andere kant zijn ze allebei financieel journalist en hebben ze die oprichters van Spotify voor andere werkzaamheden meerdere keren ontmoet. Daarnaast hebben ze voor hun boek meer dan 70 bronnen geraadpleegd, van bestuursleden van Spotify tot investeerders en concurrenten. Hoewel achter in het boek een bronvermelding is opgenomen, kozen veel van die bronnen ervoor om anoniem te blijven.

Van track naar track

Een van de eerste dingen die opvallen – behalve die aankondiging van onthullingen die Daniel Ek liever niet zou zien – zijn de tussenkopjes van de verschillende hoofdstukken. De tekst van het boek is opgedeeld in korte stukjes, die allemaal een muzieknummer als kop hebben. Zo had ik tijdens het lezen steeds weer een ander liedje in mijn hoofd, van I want it all en Wind of Change tot It’s the most wonderful time of the year. Erg leuk, zeker omdat Spotify natuurlijk draait om muziek.

Samen geven die korte stukken tekst een indruk van hoe een klein bedrijfje in een buitenwijk van Stockholm zich kon ontwikkelen tot een wereldwijd streamingplatform voor muziek met een notering op Wall Street. Oprichters Daniel Ek en Martin Lorentzon stonden aan de wieg van het idee en werden uiteindelijk grote spelers in de muziekbranche.

Een nadeel van die korte stukjes vond ik dat ik het moeilijk vond om in de flow van het lezen te komen. De korte stukjes met vaak korte zinnen leken vaak op een opsomming van losse feitjes, die bovendien soms chronologisch, maar soms ook thematisch geordend zijn. Misschien komt het door mijn gebrek aan kennis van de financiële wereld, maar ik raakte soms de draad kwijt en ik heb het boek ook wel eens weggelegd omdat ik mijn aandacht er niet meer bij kon houden.

Achter de schermen

Toch was het kijkje achter de schermen dat het boek biedt zeker de moeite waard. Ook al weten we niet zeker of het echt is gebeurd, ik zal het beeld van Daniel Ek die de telefoon opneemt en een wel heel beroemde hijger aan de telefoon krijgt nooit meer van mijn netvlies krijgen. Maar hoe wist hij zo zeker dat het Steve Jobs was?

Ook de combinatie van leiding geven aan een wereldbedrijf en het verbonden zijn aan Zweedse roots levert mooie tegenstellingen op. Daniel Ek lijkt deels te veramerikaniseren en er wordt zelfs gezegd dat de voertaal bij Spotify in Zweden niet Zweeds, maar ‘Svengelska’ is. Het motto van Ek is niet lagom, maar harder, better, faster, stronger.

Maar als Ek een hoge schutting om zijn zomerhuis in Värmdö wil laten zetten, loopt hij net als een ‘gewone’ Zweed tegen bezwaren en uiteindelijk een verbod op. Bedrijfssuccessen worden gevierd met een barbecue in de Stockholm-archipel of een groots Midzomerfeest. Bij de beursgang wordt per abuis niet de Zweedse, maar de Zwitserse vlag gehesen voor Spotify – een verwarring waar veel Zweden tegenaan lopen in het buitenland.

Financiële thriller

Al met al vormen de beschreven intriges en nooit eerder onthulde feiten over geheime overeenkomsten en pogingen tot overname door bedrijven als Microsoft, Google en Tencent een soort waargebeurde financiële thriller. Als je geïnteresseerd bent in deze materie, is het af en toe behoorlijk spannend. Daniel Ek houdt het hoofd boven water door bondgenootschappen te sluiten met onder andere Sean Parker van Napster en Facebook-CEO Mark Zuckerberg. Maar is dat genoeg om de tegenwerking van Apple en topartiesten als The Beatles, Taylor Swift, Neil Young en Jay-Z teboven te komen?

Het verhaal van Spotify is nog niet afgelopen en dit boek doet er zo goed verslag van, dat Netflix al heeft aangekondigd dat er ook een serie komt op basis van het boek. Wanneer je die op Netflix kunt bekijken, is nog niet bekend. Eerst het boek maar lezen dus.

Lees zelf alles over Spotify

Spotify – Hoe een kleine start-up een miljardenindustrie voor altijd veranderde (ISBN 9789021575476) kwam op 3 maart 2020 uit in Nederland bij Kosmos Uitgevers. Het is geschreven door Sven Carlsson & Jonas Leijonhufvud en vertaald door Ger Meesters. Het boek heeft ongeveer 270 bladzijden en is verkrijgbaar voor € 22,50.

Ik kreeg dit boek van de uitgever om erover te kunnen schrijven. Meer over hoe ik samenwerk met bedrijven lees je in mijn disclaimer.