Voel jij je ook steeds maar moe en zou je wel eens willen weten hoe ze daar in Scandinavië tegenaan kijken? Dan kan ik je het boek Reset je energie van de Zweedse Lina Ejlertsson aanraden. Zij weet beroepshalve én uit eigen ervaring hoe je je batterij (of eigenlijk batterijen) steeds weer goed oplaadt. En het zal geen verrassing zijn dat tijd doorbrengen in de natuur daar volgens haar een belangrijke rol bij kan spelen, net als de Zweedse fika. Hieronder lees je meer over dit boek, zodat je zelf kunt bepalen of het iets voor jou is.
7 batterijen
De ondertitel van Reset je energie luidt: Herken de 7 soorten vermoeidheid en laad jezelf effectief op. Ejlertsson onderscheidt namelijk 7 verschillende batterijen die iedereen heeft:
- Mentaal
- Emotioneel
- Fysiek
- Sensorisch
- Sociaal
- Creatief
- Spiritueel
De capaciteit van deze verschillende batterijen verschilt per batterij én per persoon. En bij elke batterij past een eigen manier van opladen, die ook weer heel persoonlijk is. Volgens Ejlertsson voel je je het beste als je in de loop van een dag alle batterijen gebruikt (gevarieerde activiteiten dus) en weer oplaadt (ook weer op verschillende manieren). Je moet als het ware je eigen natuurlijke ritme vinden om de verschillende activiteiten en herstelbronnen met elkaar af te wisselen, een beetje zoals de seizoenen of eb en vloed.
6 herstelbronnen
De herstelbronnen die Ejlertsson onderscheidt, zijn te vinden in de volgende categorieën:
1. Zelfprioriteit
Alles wijst erop dat herstellen het beste gaat als je zelf mag kiezen wanneer, waar en hoe je dit doet. En om op je eigen manier te herstellen, moet je echt tijd voor jezelf maken. In die tijd zou je om te beginnen eens kunnen reflecteren: hoe gaat het vandaag met me, welke behoefte aan herstel heb ik en hoe kan ik daaraan voldoen?
Wat hoe dan ook belangrijk is, is dat herstellen niet iets is dat je moet verdienen of waarvoor je je moet schamen. Als je auto rijdt, weet je toch ook dat je af en toe moet stoppen om te tanken (en soms wat langer om onderhoud te plegen)? Gewoon inplannen dus als vast onderdeel van je dag, net als andere taken.
Het lastige is wel dat juist wanneer we het hardst herstel nodig hebben, het vaak het moeilijkst is om ook echt voorrang te geven aan herstel. Om dit op te lossen, kun je net als moeilijke taken ook je herstel opdelen in kleine stapjes. Begin een nieuwe microgewoonte, zoals een ommetje of korte meditatie. Als het je lukt om er 10 minuten per dag aan te besteden, is dat toch mooi ongeveer 60 uur per jaar aan extra herstel. Wat ook helpt, is het koppelen van je nieuwe microgewoonte aan een activiteit die al vaste prik is, zoals opstaan of tanden poetsen. En: maak het makkelijk voor jezelf om het te doen. Elke dag yoga doen is bijvoorbeeld makkelijker als je yogamat bij de hand is en niet ergens opgeborgen ligt waar je er moeilijk bij kunt.
Nog een paar tips in het kader van zelfprioriteit:
- Neem een milde houding tegenover jezelf aan en praat tegen jezelf zoals je tegen een goede vriend(in) zou praten.
- Probeer om te denken en zie was vouwen bijvoorbeeld als een fijn reflectiemoment.
- Zeg vaker nee en geniet van de JOMO (Joy Of Missing Out in plaats van Fear Of Missing Out).
- Een activiteit waarvoor je je moet concentreren werkt vaak beter dan niets doen. Je brein heeft dan minder gelegenheid om te blijven malen.
- Deel je gedachten in door middel van een gedachtenkompas: doen (wat moet ik?), ideeën (wat wil ik?), negatieve gedachten en loslaten.
- Creëer flow! Meer flow zorgt voor meer herstel en meer herstel zorgt voor meer flow. (Pas wel op, want als je vaak/lang in een flow zit, kun je hierdoor stress-signalen gaan negeren.)
- Let op kleine pareltjes in het dagelijks leven: glimmers. Je kunt je aandacht voor deze glimmers versterken door middel van mindfulness, journallen, visualiseren en door ze met anderen te delen.
2. Natuur
Natuur heeft een helende werking en langere tijd doorbrengen aan zee of in het bos zijn kan heel fijn zijn. Maar je kunt de natuur ook op andere, kleinere manieren integreren in je leven. Denk bijvoorbeeld aan een korte wandeling door een park, of aan een tuin, balkon of zelfs kamerplanten.
Andere tips om meer natuur in je leven te brengen:
- natuurgeluiden
- natuurlijke patronen en kleuren (blauw, groen, geel en bruin) in je interieur
- natuurlijk licht
- natuurlijke geuren zoals den of ceder
Wat mij trof aan wat Ejlertsson vertelt over de helende werking van natuur, was dat juist dingen die ik lastig te geloven vind wetenschappelijke verklaringen hebben. Zo kan boomknuffelen gezond zijn door de fytonciden die daarbij worden uitgewisseld, en kan het goed zijn om te ‘aarden’ met je blote voeten op de grond omdat je dan vrije elektronen opneemt uit de aarde.
3. Ontspanning
Ontspanning is misschien wel het eerste waar we aan denken als we voelen dat we herstel nodig hebben. Maar hoe doe je dat dan precies? In het boek staan praktische tips, zoals:
- vertragen: niet altijd alles snel willen doen
- nietsdoen (hierbij noemt Ejlertsson het Nederlandse niksen, de Deense hygge, en de Zweedse fika als voorbeelden)
- de stilte opzoeken: niet altijd maar geluid opzetten
- mindfulness: je bewust zijn van wat je doet en wat er gebeurt
- meditatie
- ademhalingsoefeningen (cyclisch zuchten en box breathing)
- bodyscan en bewust spiergroepen aan- en ontspannen
- restorative yoga zoals de hartopener, liggen met je benen omhoog de muur en de kindhouding
- warmte (een dekentje, thee, een douche of sauna)
- massage en aanraking
Last but not least is slaap enorm belangrijk, maar voor lang niet iedereen vanzelfsprekend. In het boek staan tips om je nachtrust te verbeteren. En vergeet niet: dutjes helpen ook herstellen.
4. Beweging
Als het even kan, is bewegen een uitstekende manier om te herstellen. Lichamelijke inspanning en het herstel daarvan traint je hersenen namelijk in het omgaan met stress en weer uit de stress-stand komen. De kunst is om een manier van bewegen te vinden die bij je past, zoals:
- dansen zoals het goed voelt voor jou (dus zonder prestatiedruk!)
- krachttraining
- laagintensieve training zoals wandelen, zwemmen of restorative yoga
- bewuste bewegingen maken zoals shaking of tapping (bijvoorbeeld de vlinderknuffel)
- stretchen
- opruimen/tuinieren (je beweegt én omdat het vaak klusjes zijn die je kunt doen zonder nadenken, geef je je brein een pauze)
5. Cultuur
Laad je op van creatieve en/of culturele activiteiten? Dan kunnen dit hele fijne manieren zijn om te herstellen:
- muziek luisteren of maken
- lachen, huilen, griezelen, bijvoorbeeld bij een serie of film
- schrijven
- lezen
- klussen
- handwerken
- spelen (bijvoorbeeld puzzelen of bouwen met LEGO)
- kunst bewonderen
- fotograferen
- koken of bakken
6. Relaties
In het laatste hoofdstuk is er aandacht voor het belang van relaties. Niet alleen met mensen, maar ook met dieren! Een aanraking en een luisterend oor kan heel veel steun geven. En het is een wederkerig proces, want ook er voor een ander zijn kan bijdragen aan jouw herstel. Dat kan door een vriend(in) die het moeilijk heeft te steunen, maar ook gewoon door in de loop van de dag aardig te zijn tegen de mensen om je heen.
Van gevaarsysteem naar zorgsysteem
Elk van deze zes hoofdstukken bevat praktische oefeningen om je op weg te helpen naar herstel. Maar het kan best een uitdaging zijn om jezelf zover te krijgen dat je ook daadwerkelijk de tijd neemt om te herstellen. Als je gevaarsysteem (bijvoorbeeld door langdurige stress) actief is, ben je namelijk biologisch geprogrammeerd om vooral niet stil te staan, maar vooral door te denderen. Maar je kunt er wel degelijk beter in worden door het ‘gewoon’ te doen. En dit boek kan daarbij een heel goed handvat zijn. Sla het open, kies een herstellende activiteit die je aanspreekt en neem 10 minuten de tijd om dat te doen. Het kan het begin zijn op weg naar herstel.
Over Lina Ejlertsson
Dr. Lina Ejlertsson is onderzoeker, spreker, wetenschapscommunicator en moeder van drie kinderen. In 2021 promoveerde ze aan de Universiteit van Lund in Zuid-Zweden op haar onderzoek naar het belang van herstel in het dagelijks werkende leven, een onderwerp dat ze al jarenlang uitvoerig bestudeert.
Lees Reset je energie zelf
Reset je energie van Lina Ejlertsson (ISBN: 9789400520042) is vertaald door Jasper Popma en Lucinda Hekhuis en is verschenen bij uitgeverij Lev.
Deze blogpost kan affiliatelinks bevatten. Als jij via zo’n link iets koopt of boekt, krijg ik een kleine vergoeding. Dit gebeurt anoniem en kost jou niets extra’s. Samenwerkingen en affiliatelinks stellen mij in staat om deze website te onderhouden en jou van informatie te blijven voorzien. Meer hierover lees je in mijn disclaimer/privacyverklaring.
